194اما اختلاف در استعداد نياز به توضيح ندارد. مردم همچنان كه در آموختن دانش متفاوتند، در پذيرش هدايت الهى هم برابر نيستند. از اين رو دست‌پروردگان مكتب پيامبر صلى الله عليه و آله در ايمان، ايثار، اخلاق و رفتار يكسان نيستند.
اما مقدار همنشينى نيز در اصحاب آن حضرت متفاوت بوده است، برخى از آغاز بعثت تا لحظۀ رحلت آن حضرت، همراهش بوده‌اند، بعضى پس از بعثت و قبل از هجرت مسلمان شدند و بسيارى از آنان پس از هجرت اسلام آوردند و چه بسا يك سال يا يك ماه يا روزها و ساعت‌هايى چند توفيق مصاحبت با او را داشته‌اند. آيا درست است كه بگوييم همنشينى اندك زمان، اخلاق و افكار ناپسند را از آنان زدوده است و از آنان شخصيت‌هايى ممتاز و عالى ساخته، به حدى كه فراتر از هر گونه نقد و انتقاد باشند؟
سه عامل ياد شده نشان مى‌دهد كه تأثير همنشينى با پيامبر صلى الله عليه و آله به نحوى نبوده كه همه را از نظر ايمان و فضيلت و تقوا و ايثار و پارسايى و نيكى در يك حدّ قرار دهد. همنشينى صحابه با آن حضرت، هرگز بيشتر و شديدتر از همنشينى همسر نوح و همسر لوط با آن دو مرد بزرگوار نبوده است.
زنان اين دو، شب‌ها و روزها با آن دو بوده‌اند، ليكن متأسفانه هيچ فايده‌اى نداشته است. قرآن كريم زن نوح و زن لوط را به عنوان نمونۀ كافران ياد مى‌كند كه در كنار دو بندۀ صالح خدا بودند، اما به آن دو خيانت كردند و اين همنشينى نتوانست آنان را از عذاب الهى برهاند و اهل دوزخ شدند. 1