129
4 ساختار دوم: سپردن كار به مردم
بحث گذشته روشن ساخت كه شكل حكومت پس از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله همان شكلِ انتصاب كسى به امامت است كه پس از رسول خدا، خلأ وجودى او را پر كند. گروهى از مردم يافت معتقدند كار حكومت پس از پيامبر صلى الله عليه و آله به انتخاب مردم واگذار شده و خليفه به يكى از راه‌هاى زير انتخاب و تعيين مى‌شود:
1. اجماع مسلمانان
2. شوراى مهاجرين و انصار
3. بيعت اهل حلّ و عقد
اما بررسى مختصر اين سه شيوه:
1. اجماع مسلمانان
نظريۀ اجماع مسلمين بر رهبرى يكى از مسلمانان به صورت عملى حتى براى يك بار هم تحقق نيافته است. خلافت ابوبكر، نتيجۀ مشاركت مردم در انتخاب او براى حكومت نبوده، بلكه تنها چهارنفر او را انتخاب