38فارغ گرديد». 1
و چون صداى مردمان به تلبيه بلند شود متذكّر شود كه:اين اجابت نداى پروردگار است كه فرموده است: وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجٰالاً... .خلاصه معنا آنكه:«ندا كن مردمان را كه به حجّ حاضر شوند». 2
و از اين ندا به ياد نفخ صور و بر آمدن مردم از قبور افتد،كه كفنها در گردن به عرصات قيامت ايشان را مى‌خوانند.
و چون داخل مكّه شد به فكر افتد كه:حال،داخل حرمى گرديد كه هر كه داخل آن شود در امن و امان است.و اميدوار شود كه:به اين واسطه از عقاب الهى ايمن گردد.و دل او مضطرب باشد كه:آيا او را قبول خواهند كرد و صلاحيّت قرب حرم الهى را خواهد داشت يا نه؛بلكه به دخول حرم،مستحقّ غضب و راندن خواهد شد و از اهل اين مضمون خواهد بود:
به طواف كعبه رفتم،به حرم رهم‌ندادند
كه تو در برون چه كردى كه درون خانه آيى
و بايد اميد او در همه حالات غالب باشد؛زيرا شرف خانه،عظيم است؛و صاحب خانه كريم،و رحمت او واسع،و فيض او نازل،و حقّ زيارت كنندگان خود را منظور دارد.و كسى كه پناه به او آورد ردّ نمى‌نمايد.
و چون نظر او به خانه افتد مستشعر عظمت آن گردد،و چنان تصوّر كند كه:گويا صاحب خانه را مى‌بيند.و اميدوار شود كه:چنان كه به ملاقات خانه فايز شد به ملاقات صاحب خانه نيز مشرّف خواهد شد.و شكر خدا را به جا آورد كه:به اين موهبت كبرى رسيد.
و چون شروع به طواف نمايد،دل خود را از تعظيم و محبّت و خوف و رجاء مملوّ سازد و بداند كه:در حال طواف شبيه است به ملائكۀ مقرّبين كه پيوسته در حول عرش