354در حديث ديگر از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده كه فرمود:

«مٰا اوتِيَ الْجَدَلَ قومٌ إلَّاضلُّوا». ¹

«هيچ ملتى دچار جدال نشدند،مگر آن كه گمراه گشتند.»

در روايت ديگر آمده است:

«الجِدالُ،المراء والملاحاة». ²

«جدال،مراء و گفتگوى خصمانه است.»

بيهقى احاديثى نقل مى‌كند كه جدال را به معناى دشنام دادن و نزاع كردن و اختلاف در مسألۀ حج تفسير كرده است. ³

احاديث اهل بيت عليهم السلام

معاوية بن عمار از امام صادق عليه السلام نقل مى‌كند:

«إِذَا أَحْرَمْتَ فَعَلَيْكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَ ذِكْرِ اللَّهِ وَ قِلَّةِ الْكَلاٰمِ إِلاّٰ بِخَيْرٍ فَإِنَّ تَمَامَ الْحَجِّ وَ الْعُمْرَةِ أَنْ يَحْفَظَ الْمَرْءُ لِسَانَهُ إِلاّٰ مِنْ خَيْرٍ كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلاٰ رَفَثَ وَ لاٰ فُسُوقَ وَ لاٰ جِدٰالَ فِي الْحَجِّ»وَالرَّفْثُ الجِماعِ،والفسوقُ:الكِذبُ والسّبابُ،والجِدالُ:

قولُ الرَّجلِ:«لاٰ واللّٰهِ،بَلى واللّٰهِ». ⁴

«هنگامى كه محرم شدى،بر تو باد تقواى خدا و همواره به ياد خدا باش و كمتر سخن بگو،مگر دربارۀ امر خير؛زيرا وقتى حج و عمره كامل مى‌شود كه محرم زبان خود را جز از خير باز دارد؛چنانكه خدا فرمود كسى كه در ماه‌هاى حج،فريضۀ حج بر او واجب شد (محرم شد) پس بايد از رفث و