132اما جالب است كه با وصف مربع بودنِ كعبه،طواف به صورت دايره انجام مى‌شود و نمازگزاران هر جا كه باشند،از مسجدالحرام گرفته تا اقصىٰ نقاط جهان،به شكل دايره به سوى آن نماز مى‌خوانند؛دايره‌اى كه نقطۀ مركزى‌اش (كعبه) دل‌هاى بيش از يك ميليارد مسلمان جهان را به سوى خود جذب مى‌كند و طواف كنندگان در طول دهر پروانه وار برگرد اين شمع جمع در چرخش بوده و خواهند بود.و اين به مفهوم مركزيت كعبه و محور بودن آن در حركت جمع امت مسلمان است و بدين ترتيب همۀ عوامل وحدت معنوى،زمانى و مكانى در اينجا به يكديگر پيوند مى‌خورد و شكل بى‌مانندى را پديد مى‌آورد كه در عالم مثل و مانندى ندارد.
بدين ترتيب،گردهم آيى حج يك تجمع معمولى نيست،مناسك حج تصويرگر يك جامعۀ برين الهى و انسانى است كه روح و آرمان واحد بر آن سايه افكن است و همه به آهنگ واحد و در پاسخ به يك نداى ملكوتى در حركت مى‌باشند.و هر يك از اعمال؛ مانند طواف،سعى،وقوف،افاضه و...پذيرش روح جمعى الهى را در حاجيان تقويت مى‌كند و امتيازات و مشخّصه‌هاى مادى را به دور مى‌ريزد و برادرى و برابرى را حاكم مى‌سازد.
اگر درست توجه شود.اين همايش بزرگ سالانه،مظهر اقتدار امت و وسيلۀ نيرومندى است كه مسلمانان جهان اختلافات فرعى خود را كنار زده و به خود آيند و يك هدف مشترك را كه همانا«اِعلاىِ كَلِمَة اللّٰه»است،وجهۀ همت خود سازند و هويت اسلامى خويش را باز يابند و به مصالح جهان اسلام بينديشند تا عظمت اسلامى را آنگونه كه شايستۀ امّت محمد صلى الله عليه و آله است به ارمغان آورند؛ ...لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ....