100در ثلث مالش هم وصيت نكند.
داستان زير نشان دهندۀ اين مطلب است؛
به رسول اللّٰه خبر رسيد كه مردى از انصار چند نفر غلام و كنيز خريده و به هنگام مرگش همه را آزاد كرده است (يعنى‌براى ورثه چيزى باقى نگذاشته است) در صورتى كه چند بچۀ صغير دارد.و آنها نان يك شب را هم ندارند! آن حضرت فرمود با او چه كرديد؟ گفتند به‌خاك سپرديم.حضرت فرمود:اگر من مطّلع شده بودم،او را در قبرستان مسلمانها دفن نمى‌كردم از جهت اينكه بچه‌هاى خود را اين چنين به گدايى انداخته است. 1
براى اينكه حقوق ورثه در اموال ميت از بين نرود و حق بازماندگان و ايتام و كودكان پايمال نشود،خداوند به افراد با ايمان دستور مى‌دهد و مى‌فرمايد:
يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهٰادَةُ بَيْنِكُمْ إِذٰا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِينَ الْوَصِيَّةِ اثْنٰانِ ذَوٰا عَدْلٍ مِنْكُمْ . 2
«اى كسانى كه ايمان آورديد،هنگامى كه مرگ يكى از شما فرا رسيد،به هنگام وصيت كردن،دو نفر از افراد عادل را به گواهى بطلبيد و اموال خودتان را به عنوان امانت براى تحويل دادن به ورثه به آنها بسپاريد.»
بنابراين عدالت در وصيت اقتضا مى‌كند كه صاحب مال تمام جوانب؛اعم از ورثه، غير ورثه و جامعه اسلامى را در نظر بگيرد و طورى وصيت كند كه پيش مردم مورد ستايش قرار گيرد و ظلم در آن نباشد؛مثلاً اگر اين شخص مال فراوانى دارد خوب است به نفع افراد فقير هم وصيت كند.لذا آيۀ 180 سوره بقره فرمود كه:
اَلْوَصِيَّةُ لِلْوٰالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ ؛وصيت بايد معروف و شايسته باشد.
خلاصه اگر انسان تمام جوانب را در نظر بگيرد و سپس وصيت كند مصداق اين روايت رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌شود كه فرمود،
«مَنْ مَاتَ عَلَى وَصِيَّةٍ حَسَنَةٍ مَاتَ شَهِيداً»؛ 3«كسى كه