655پيام، منجر به تغيير رفتار شخص شده است يا خير؟ و سرانجام آيا تأثير نهايى پيام، ماندگار و دائم است؟ همه اين مراحل بايد پشت سر گذاشته شود تا مثلاً يك نفر، خمير دندانى را طى ساليان دراز، هر روز مصرف كند. ببينيد چه دنيايى از كار و زحمت ارتباطى بايد پشت تبليغ يك خمير دندان وجود داشته باشد تا به آن نتيجه منجر شود؟ آيا شما در طول حيات بشر، معجزه‌اى از اين عظيم‌تر ديده‌ايد كه انسانى با اين امكانات ناچيز 1400 سال پيش، همه مراحل ارتباطى فوق را پشت سر بگذارد تا آنجا كه موجب بروز و ماندگارى رفتارهايى براى قرنها شود؟ حتى اگر به فرض، در همين حد باشد كه هر روز در ساعتهاى مشخصى، ميليونها انسان، رو به سوى مشخصى بايستند و فقط بگويند: «الف»؟!
به نظر من، باز از جلوه‌هاى بارز اين معجزه پيامبر اسلام، اين «ارتباط با خود» است كه در حج مى‌بينيم. اين ارتباط با خود، يكى از عظيم‌ترين ارتباطات با خودى است كه در عالم روى مى‌دهد؛ و قابل مشاهده هم نيست؛ چون در درون انسانها صورت مى‌گيرد.
البته، ارتباط با خود، با فكر كردن، متفاوت و رقيقتر از آن است.