553دوم يا پشت بام مسجد الحرام طواف داده شوند. آيا چنين طوافى كفايت مى‌كند يا نه؟ وظيفۀ آنان چيست؟
پاسخ:
الف) در صورت عدم امكان با رعايت الأقرب فالأقرب كفايت مى‌كند (واللّه العالم).
ب) احتياط واجب اين است كه آنها را از طبقه دوم طواف دهند و نايب هم برايشان بگيرند.
ج) طواف بايد دور كعبۀ معظّمه، ولو در فضاى ما بين زمين تا محاذى پشت بام كعبه باشد و كف طبقۀ دوم مسجد الحرام اگر به قدر قامت طواف كننده، پايين‌تر از نقطۀ محاذى پشت بام كعبه نباشد، طواف از طبقۀ دوم، صحيح و مجزى نيست و كسانى كه نمى‌توانند در صحن مسجد الحرام، ولو به وسيلۀ حمل توسط شخص ديگر طواف كنند، وظيفه شان نايب گرفتن در طواف است و احوط آن است كه خودش هم در همان طبقۀ دوم طواف نمايد.
د) چنانچه احراز شود كه طبقۀ دوم، بالاتر از كعبه است، طواف از بالا كفايت نمى‌كند و بايد براى طواف از پايين نايب بگيرند و لازم نيست احتياط كنند و چنانچه مطلب مشكوك باشد بايد احتياطاً بين طواف از بالا و نايب گرفتن از پايين جمع نمايند.
ه) در مورد سؤال، اگر ممكن باشد كسى فرد ناتوان را بر دوش حمل كند، طواف در محدوده بين مقام ابراهيم و كعبه لازم است، ودر غير اين صورت بايد نايب بگيرند تا در محدوده طواف كند و بنابر احتياط مستحب نيز خود شخص در طبقۀ دوم طواف داده شود و چنانچه نيابت نيز ممكن نباشد، طواف دادن شخص در طبقه دوم كفايت مى‌كند.
و): در فرض مذكور، اين افراد بايد در طبقۀ دوم طواف داده شوند و بنابر احتياط واجب، نايب هم گرفته تا براى آنان در صحن مسجد الحرام طواف نمايد.
ز): در فرض سؤال، چنانچه كعبۀ مقدس از طبقۀ دوم پايين‌تر نباشد، احتياط واجب آن است كه علاوه، بر اينكه در طبقۀ دوم طواف داده مى‌شوند، استنابه هم بنمايند (واللّه العالم).
ح): طواف در طبقۀ فوقانى صحيح نيست و اين قبيل افراد بايد به وسيله كول گرفتن،