172رفيع‌ترين مواضع ساختى، بيت‌الحرام نام من نهادى و امن و امان خلق در من بستى. پس به بلاء اين اصنام مبتلا كردى. از بارگاه جبروت بدو خطاب رسيد كه: آرى چون خواهى كه معشوق صد و بيست و چهار هزار طهارت باشى و خواهى كه همۀ اوليا و صدّيقان و طالبان را در راه خود بينى و آن را كه خواهى به‌ناز در كنارگيرى، و صدهزار ولىّ و صفىّ را جان و دل در راه خود به تاراج دهى كم از آن نباشد كه روزى چند در بلاء اين اصنام بسازى، و صفات صفا و مروه را در بطش قهر فروگذارى. سنت ما چنين است، كسى را كه روزى دولتى خواهد بود، نخست او را از جام قهر شربت محنت چشانيم. خواست ما اين است و بر خواست ما اعتراض نه، و حكم ما را مردّ نه، وضع ما را علت نه: نفعل ما نشاء ونحكم ما نريد.» 1
در تفسير كشف الاسرار دربارۀ بيت معمور به نكاتى جالب برمى‌خوريم: 2
«بيت معمور خانه‌اى است در آسمان هفتم كه به حذاء عرش الهى بنا شده است، حرمت آن در آسمان مانند حرمت كعبه است روى زمين، هر روز هفتاد هزار ملك گرداگرد آن طواف مى‌كنند و در آن نماز مى‌گزارند و اين داستانى ابدى است. بيت معمور خانه‌اى در بهشت بود كه خداوند آن را براى توبه آدم عليه السلام به زمين آورد. سپس آن را به آسمان برد و به‌جاى آن روى زمين كعبه بنا شد و خداوند كعبه را هر سال با عبادات مردم آباد مى‌كند.»
3. اسرار عرفانى كعبه
جهان هستى از مبدأ واحدى آفريده شد. تنزل و تجلى وجود از واحد است، لذا مبدأ جهان هستى امر واحدى است كه عالم را براساس ارادۀ حبّى خود آفريد:
«كنت كنزاً مخفياً فأحببت أن أعرف فخلفتُ الخلق لكي أعرف» ؛