154شرط حضور واقعى و بهرهگيرى حقيقى از اين مكان باعظمت طهارت باطنى و توحيد راستين است.
پنج) بهترين مكانهاى مسجد
مسجدالحرام حرمت و عظمتى وصفناشدنى دارد، اما تمامى مكانهاى آن يكسان و برابر نيست، بلكه بعضى مواضع مسجد نسبت به ديگر جاها رجحان و برترى دارد. روايات در اين زمينه محلهاى متفاوتى را بيان كردهاند.
ابوحمزۀ ثمالى از امام سجاد عليه السلام سؤال مىكند كه كدام بقاع از مسجد افضل است؟ امام عليه السلام مىفرمايد: «بهترين بقاع مسجدالحرام مابين ركن و مقام است». 1 البته ركن در روايات معمولاً به دو محل اطلاق مىشود: گاهى به حجرالاسود و گاهى به ركن يمانى ولى باتوجه به روايات ديگر احتمالاً مراد از ركن در اين حديث همان حجرالاسود باشد.
ابوعبيده همين سؤال را از امام صادق عليه السلام مىپرسد، امام عليه السلام در پاسخ مىفرمايد:
«نماز و دعا در تمام مسجد خوب است، اما بهترين محل مسجد بين باب و حجرالاسود است.» 2
براين اساس افضل بقاع مسجدالحرام محدودۀ حطيم مىباشد، چنانكه امام صادق عليه السلام در حديثى ضمن اشاره به همين مطلب مىفرمايد: «همانا بافضيلتترين مكانها روى زمين حطيم است». 3
2. اسرار حدود مسجدالحرام
بعد از آنكه كعبه بهدست ابراهيم عليه السلام تجديد بنا شد، هيچ حصار و حدودى دور مسجدالحرام وجود نداشت، تنها در اطراف كعبه آن سوى محدودۀ طواف، خانههاى