135شهرى كه مهبط وحى است نشان دهد. پاى برهنه نشانه ادب است، پاى برهنه علامت خضوع و خشوع است، برهنگى پا، تواضع را نشان مى‌دهد؛ معصومين عليهم السلام به هنگام ورود به حرم چنين مى‌كرده‌اند و به اين امر هم دستور داده‌اند تا ديگران هم چنين كنند.

ابان بن تغلب مى‌گويد ¹:

همراه با امام جعفر صادق عليه السلام بوديم تا اينكه به شهر مكه نزديك شديم، همينكه امام عليه السلام نزديك حرم شد، غسل كرد و نعلين از پاى خود كند و با پاى‌برهنه وارد محدودۀ حرم شد، سپس به او دستور داد تا همان كارى را انجام بدهد كه خود انجام داد، تا تواضع خود را نسبت به خدا نشان دهد. اگر كسى چنين كند، خداوند صدهزار گناه از او محو نمايد، صدهزار حسنه براى او مى‌نويسد، صدهزار درجه براى او مقرر مى‌كند و صدهزار حاجت او را برآورده مى‌سازد.

امام صادق عليه السلام خطاب به ابان بن عثمان فرمود:

«هرگاه به چاه ميمون رسيدى، غسل كن، كفش‌هاى خود را درآور و با پاى برهنه راه برو و بدين صورت به حرم وارد شو». ²

لذا به لحاظ رعايت ادب، تواضع و خضوع و خشوع در مقابل حق لازم است انسان با پاى‌برهنه به سرزمينى گام نهد كه در آنجا خاتم‌النبيين صلى الله عليه و آله حضور داشته است، در آن محل وحى الهى نازل شده است و در آنجا قطعه‌اى از بهشت قرار دارد.

3. غسل

از ديگر آداب ورود به شهر مكه اين است كه انسان غسل كند، اين سنت پيامبران است. ابراهيم، اسماعيل و رسول خدا صلى الله عليه و آله بر اساس سنتى ديرين هنگام ورود به شهر مكه غسل مى‌كردند. سرّ اين عمل را بايد در طهارت جست جو كرد. خداوند به ابراهيم عليه السلام