133در برخى روايات از حقيقت سكينه سؤال شده است، امام صادق عليه السلام فرمود:
«لاَ يَدْخُلُ مَكَّةَ رَجُلٌ بِسَكِينَةٍ إِلاَّ غُفِرَ لَهُ، قُلْتُ: مَا السَّكِينَةُ؟ قَالَ: يَتَوَاضَعُ». 1
«انسان با سكينه وارد مكه نمىشود مگر آنكه گناهانش آمرزيده شود. راوى از امام عليه السلام سؤال مىكند سكينه چيست؟ امام عليه السلام مىفرمايد: تواضع است.»
همچنين در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام نقل است كه فرمود:
مَنْ دَخَلَهَا [ مَكَّةَ] بِسَكِينَةٍ غُفِرَ لَهُ ذَنْبُهُ، قُلْتُ: كَيْفَ يَدْخُلُهَا بِسَكِينَةٍ؟ قَالَ:
يَدْخُلُهَا غَيْرَ مُتَكَبِّرٍ وَ لاَ مُتَجَبِّرٍ»؛ 2
«هركس با آرامش وارد مكه شود آمرزيده مىشود. پرسيدم: چگونه با آرامش وارد آن شود؟ فرمود: بدون حالت تكبر و غرور وارد شود.»
در روايت ديگرى با صراحت و وضوح بيشترى به همين نكته اشاره شده است، امام صادق عليه السلام فرمود:
«مَنْ دَخَل مَكَّة مبرأً عَنِ الْكِبْرِ غُفِر ذَنْبُهُ، قُلْتُ: وَ مَا الْكِبْرِ؟ قَالَ: غَمْصُ الْخَلْقِ وَ سَفَهُ الْحَقِّ، قُلْتُ: وَ كَيْفَ ذَاكَ؟ قَالَ: يَجْهَلُ الْحَقَّ وَ يَطْعُنُ عَلَى أَهْلِهِ». 3
«كسى كه بدون كبر وارد مكه شود گناهانش آمرزيده مىشود. راوى از حقيقت كبر سؤال مىكند، امام مىفرمايد: كبر يعنى بىاعتنايى به خلق و جهالت به حق.
راوى مىپرسد چگونه ممكن است؟ امام مىفرمايد: او به حق جاهل است و به اهل حق طعنه مىزند.»
كبر آن است كه انسان براى خود جايگاه و رتبهاى فوق ديگران ببيند، در واقع خود را نسبت به ديگران مقايسه كند و براى خودش نسبت به آنها مزيت و برترى معتقد باشد.
به عبارتى كبر برترىبينى است و تكبر رفتارى است كه از اين حالت و خلق باطنى از انسان