435«خيبر»، تظاهر به اسلام مى‌نمود، ولى روابط او با سران قريش محفوظ بود. او تصميم گرفت كه به عنوان يكى از آخرين خانواده‌هاى مسلمان، مكه را ترك گويد و در مدينه اقامت گزيند. در همان روزهايى كه پيامبر صلى الله عليه و آله عازم مكه بود؛ او به سمت مدينه حركت كرده و در نيمۀ راه، در سرزمين «جحفه» با پيامبر صلى الله عليه و آله ملاقات نمود. وجود عباس در فتح مكه بسيار سودمند و به نفع طرفين تمام گرديد، و اگر او نبود شايد فتح مكه بدون مقاومت قريش صورت نمى‌گرفت.
از اين نظر، هيچ بعيد نيست كه حركت او به دستور پيامبر صلى الله عليه و آله بوده، تا در اين بين نقش اصلاح‌طلبانۀ خود را ايفا كند.
تاكتيك جالب ارتش اسلام
«مرّ الظهران»، در چند كيلومترى مكه قرار دارد. پيامبر صلى الله عليه و آله ، با كمال مهارت اردوى ده هزار نفرى خود را تا كرانه‌هاى مكه رهبرى نمود؛ در حالى كه قريش و جاسوسان آنها و كسانى كه به نفع آنها فعاليت مى‌كردند، هرگز از حركت سپاه آگاهى نداشتند. پيامبر صلى الله عليه و آله براى ايجاد رعب و هراس در دل مردم مكه، و براى اين كه اهالى بدون مقاومت سر تسليم فرود آورند، و اين دژ بزرگ و مركز بزرگ و مقدس بدون خونريزى فتح گردد؛ دستور داد، كه سربازان اسلام در نقاط مرتفع آتش افروزند. و براى ايجاد ترس بيشتر، دستور داد هر فردى به طور مستقل آتش افروخته، تا نوارى از شعله‌هاى آتش؛ كليۀ كوه‌ها و نقاط مرتفع را فراگيرد.
قريش و هم‌پيمانان آنان، در خواب غفلت فرو رفته بودند. از طرف ديگر، زبانه‌هاى آتش و شعله‌هاى آن - كه كليه نقاط مرتفع را به صورت تودۀ آتشى درآورده، و به بيوت و خانه‌هاى اهل مكه روشنايى بخشيده بود- رعب و وحشتى در دل آنها افكند، و توجه آنها را به سوى نقاط مرتفع جلب نمود.
در اين لحظه، سران قريش مانند «ابو سفيان بن حرب» و «حكيم بن حزام»، براى تحقيق از مكه بيرون آمده به جستجو پرداختند.
«عباس بن عبد المطلب»، كه از «جحفه» ملازم ركاب پيامبر صلى الله عليه و آله بود، با خود فكر كرد كه اگر اردوى اسلام با مقاومت قريش روبرو شوند؛ گروه زيادى از