409
33 عمرۀ قضاء 1
مسلمانان پس از امضاى صلح «حديبيه»، مى‌توانستند يك سال بعد از تاريخ قرارداد، وارد مكه شوند؛ و بعد از سه روز اقامت در مكه و انجام اعمال «عمره»، شهر «مكه» را ترك گويند. آنان مى‌بايد در اين مدت، جز سلاح مسافر كه همان شمشير است؛ سلاح ديگرى همراه نداشته باشند.
يك سال تمام از وقت قرارداد گذشت. هنگام آن رسيده بود كه مسلمانان از اين پيمان بهره‌بردارى نمايند. و مسلمانان مهاجر، كه هفت سال بود از خانه و زندگى خود دست شسته، و براى حفظ آئين توحيد، زندگى در سرزمين غربت را بر وطن ترجيح داده بودند؛ بار ديگر براى زيارت خانۀ خدا و ديدن بستگان و خويشاوندان و سركشى به خانه و زندگى بشتابند. وقتى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله اعلام كرد، كسانى كه در سال گذشته از زيارت خانۀ خدا محروم گرديده‌اند، آمادۀ سفر شوند؛ جنب و جوش بى‌سابقه‌اى در ميان آنان پديد آمد، و اشك شوق در چشم‌هاشان حلقه زد. اگر سال گذشته پيامبر صلى الله عليه و آله با هزار و سيصد نفر حركت كرده بود، سال بعد، آمار همراهان آن حضرت به دو هزار نفر رسيد.
در ميان آنان شخصيت‌هاى بزرگى از مهاجر و انصار به چشم مى‌خورد، كه در