353او در اين باره هر چه بگويد و نظر دهد، من خواهم پذيرفت. همۀ حضار پيشنهاد پيامبر صلى الله عليه و آله را از صميم دل پذيرفتند.
جالب آنكه: داورى سعد معاذ مورد قبول بنى قريظه قرار گرفته بود؛ و بنا به نقل ابن هشام و شيخ مفيد، يهوديان بنى قريظه به پيامبر صلى الله عليه و آله چنين پاسخ دادند كه: «ننزل على حكم سعد معاذ»، يعنى ما تسليم مى‌شويم كه سعد معاذ دربارۀ ما داورى كند. 1
سعد معاذ، در اين وقت بر اثر تيرى كه در دست او وارد شده بود، در خيمۀ زنى بنام «زميده» كه مهارتى در جراحى داشت، بسترى بود، و پيامبر صلى الله عليه و آله گاهى از وى عيادت مى‌نمود. جوانان اوس برخاستند، رئيس قبيله را با تشريفات خاصى حضور رسول اكرم صلى الله عليه و آله آوردند. وقتى سعد وارد مجلس شد، پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: همگى از بزرگ قبيلۀ خود احترام كنيد، همۀ حضار به احترام سعد برخاسته، و احترامات لازم به عمل آوردند. ملازمان ركاب سعد در اثناى راه، به طور مكرر از وى درخواست مى‌كردند كه در حق بنى قريظه نيكى كند، و جان آنها را از خطر مرگ نجات دهد.
ولى او برخلاف اين پافشارى‌ها، در آن مجلس نظر داد كه مردان جنگندۀ آنها اعدام، اموالشان تقسيم و زنان و فرزندانشان اسير شوند. 2
بررسى مدارك سعد معاذ
جاى گفتگو نيست كه اگر عواطف و احساسات قاضى بر عقل وى پيروز شود، دستگاه قضايى دچار آشفتگى مى‌گردد؛ و در نتيجه، شيرازۀ اجتماع از هم مى‌پاشد، عواطف مانند اشتهاى كاذب است كه موضوعات مضر و نامطلوب را، مفيد و سودمند جلوه مى‌دهد؛ در صورتى كه غلبۀ اين احساسات بر عقل، منافع فرد و صلاح اجتماع را پايمال مى‌كند.
عواطف و احساسات سعد معاذ، منظرۀ دلخراش كودكان و زنان بنى قريظه،