238

حملۀ عمومى آغاز مى‌گردد:

كشته شدن دلاوران قريش، سبب شد كه حملۀ عمومى آغاز گردد. حمله‌هاى دسته جمعى قريش شروع شد، پيامبر صلى الله عليه و آله از همان مقر فرماندهى دستور داد، كه از حمله خوددارى نمايند و با تيراندازى، از پيشروى دشمن جلوگيرى كنند.

سپس از برج فرماندهى پائين آمد و با چوب دستى صفوف سربازان خود را منظم كرد، در اين لحظه، «سواد بن عزيّه» از صف، جلوتر ايستاده بود. پيامبر صلى الله عليه و آله با چوب تعليمى، روى شكم او زد و فرمود: از صف سربازان جلوتر نايست. ¹ در اين وقت سواد گفت: اين ضربتى كه بر من وارد آمد ضربت ناحقى بود و من خواهان قصاص آن هستم. پيامبر صلى الله عليه و آله فوراً پيراهن خود را بالا برد و گفت: قصاص كن. چشم همۀ سربازان به عكس العمل كردار پيامبر صلى الله عليه و آله است. «سواد»، سينۀ پيامبر صلى الله عليه و آله را بوسيد و دست در گردن او افكند و گفت منظور اين بود كه در آخرين لحظات زندگى سينۀ شما را ببوسم.

سپس حضرت به مقر فرماندهى برگشت و با قلبى لبريز از ايمان رو به درگاه خداوند كرده و گفت:

بار پروردگارا! اگر اين گروه امروز هلاك شوند، ديگر كسى تو را در روى زمين پرستش نخواهد نمود. ²

خصوصيات حملۀ عمومى در تواريخ اسلام تا حدى ضبط گرديده است، ولى اين مطلب مسلم است كه پيامبر صلى الله عليه و آله گاهى از مقر فرماندهى پايين مى‌آمد، و مسلمانان را براى نبرد در راه خدا و حمله به دشمن تحريك و تحريض مى‌نمود. يكبار در ميان مسلمانان با صداى بلند فرمود:

به خدائى كه جان محمد در دست اوست، هركس امروز با بردبارى نبرد كند، و نبرد او براى خدا باشد و در اين راه كشته شود، خدا او را وارد بهشت مى‌كند. ³