237همشأن ما شما هستيد.
برخى مىگويند در اين نبرد هر يك از رزمندگان به دنبال همسالان خود رفت و جوانترين آنان على عليه السلام با وليد دايى معاويه، و متوسطترين آنان حمزه با عتبه جد مادرى معاويه، و عبيده كه پيرترين آنان بود با شيبه كه مسنترين آنان بود شروع به نبرد كردند. ولى ابن هشام مىگويد هماورد «حمزه»، «شيبه» و طرف نبرد «عبيده»، «عتبه» بوده است. اكنون ببينيم كه كدام يك از اين دو نظر صحيح است؟ با در نظر گرفتن دو مطلب، حقيقت روشن مىگردد.
1 - مورخان مىنويسند: على و حمزه رزمندۀ مقابل خود را در همان لحظۀ نخست به خاك افكندند. سپس هر دو پس از كشتن رقيبان خود به كمك «عبيده» شتافتند و طرف نبرد او را كشتند. 1
2 - امير مؤمنان در نامهاى كه به معاويه مىنويسد چنين يادآورى مىكند:
«وَ عِنْدِي السَّيْفُ الَّذِي أَعْضَضْتُهُ بِجَدِّكَ وَ خَالِكَ وَ أَخِيكَ فِي مَقَامٍ وَاحِدٍ...»؛ شمشيرى كه من آن را در يك روز بر جد تو (عتبه پدر هنده، مادر معاويه) و دائى تو (وليد فرزند عتبه) و بردارت (حنظله) فرود آوردم در نزد من است. يعنى هماكنون نيز با آن نيرو و قدرت مجهز هستم. 2
از اين نامه به خوبى استفاده مىشود كه حضرت، در كشتن جدّ معاويه دست داشته است. از طرف ديگر كه حمزه و على عليه السلام ، هركدام طرف مقابل خود را بدون درنگ به هلاكت رسانيدهاند.
هر گاه طرف حمزه «عتبه»، جد معاويه باشد؛ ديگر حضرت نمىتواند بفرمايد: اى معاويه جد تو (عتبه) زير ضربات شمشير من از پاى درآمد. به ناچار بايد گفت طرف نبرد حمزه «شيبه» بود و هماورد «عبيده» «عتبه» بوده است كه حمزه و على پس از كشتن مبارزان خود، به سوى عتبه رفتند و او را با شمشير از پاى درآوردند.