199عشق به حقيقت است. محركى براى اين عمل پرخطر، جز عشق به بقاى اسلام كه متضمن سعادت جامعه است چيز ديگرى نبوده است.

اين نوع از جانبازى، به اندازه‌اى ارزش داشت كه خداوند جهان در قرآن، آن را ستوده، و جانبازى در راه كسب رضايت الهى ناميده است؛ و اين آيه به نقل بسيارى از مفسّران در اين مورد نازل گرديده است:

وَ مِنَ النّٰاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغٰاءَ مَرْضٰاتِ اللّٰهِ وَ اللّٰهُ رَؤُفٌ بِالْعِبٰادِ. ¹

برخى از مردم با خدا معامله نموده و جان خود را براى رضايت خدا، از دست مى‌دهند خدا به بندگان خود مهربان است».

فضيلت و اهميت اين عمل باعث شده است كه دانشمندان بزرگ اسلام آن را يكى از بزرگ‌ترين فضائل امير مؤمنان بشمارند؛ و او را مرد جانباز و فداكار معرفى كنند. و در تفسير و تاريخ هر موقع رشتۀ سخن به اينجا كشيده شده، نزول آيۀ ياد شده را دربارۀ او مسلّم گرفته‌اند. ²

دنبالۀ جريان مهاجرت پيامبر

مراحل ابتدائى نجات پيامبر صلى الله عليه و آله با نقشۀ صحيح جامۀ عمل به خود پوشيد. پيامبر گرامى صلى الله عليه و آله در دل شب به غار «ثور» پناه برد و نقشۀ توطئه‌چينان را خنثى نمود. او كوچك‌ترين اضطرابى در دل خود احساس نمى‌كرد، حتى همسفر خود را در لحظات حساس با جملۀ ...لاٰ تَحْزَنْ إِنَّ اللّٰهَ مَعَنٰا...؛ ³«غم مخور خدا با ما است»، تسلى مى‌داد. سه شبانه‌روز از عنايات خداوند بزرگ بهره‌مند بودند؛ و على عليه السلام و هند بن ابى هاله فرزند خديجه (بنا به نقل شيخ طوسى در امالى) و عبد اللّٰه بن ابى بكر و عامر بن فهيره، چوپان گوسفندان ابو بكر (بنا به نقل بسيارى از مورخان) شرفياب محضر رسول اكرم صلى الله عليه و آله مى‌شدند.