149عدى» رسيد و با شدت هر چه تمامتر به مورد اجرا گذارده شد. يگانه حامى پيامبر صلى الله عليه و آله ، «ابو طالب»، از عموم خويشاوندان (فرزندان هاشم و مطلب) دعوتى به عمل آورد، و يارى پيامبر را بر دوش آنها گذارد؛ و دستور داد كه عموم «فاميل»، از محيط «مكه» به درهاى كه در ميان كوههاى مكه قرار داشت، و به «شعب ابى طالب» معروف بود و داراى خانههاى محقر، و سايبانهاى مختصرى بود، منتقل شوند و در آنجا سكنى گزينند و از محيط زندگى مشركان دور باشند. همچنين، براى جلوگيرى از حملههاى ناگهانى «قريش»، در نقاط مرتفع افرادى را براى ديدهبانى گماشت تا آنها را از هرگونه پيشآمد، با خبر سازند. 1
اين محاصره سه سال تمام طول كشيد، فشار و سختگيرى به حد عجيبى رسيد. نالۀ جگرخراش فرزندان «بنى هاشم» به گوش سنگدلان «مكه» مىرسيد؛ ولى در دل آنها چندان تأثير نمىكرد. جوانان و مردان، با خوردن يك دانه خرما در شبانهروز زندگى مىكردند. گاهى يك دانۀ خرما را دو نيم مىكردند. در تمام اين سه سال، فقط در ماههاى حرام (كه امنيت كامل در سرتاسر شبه جزيره حكمفرما بود) بنى هاشم از شعب بيرون آمده و به دادوستد مختصرى اشتغال مىورزيدند سپس به داخل دره رهسپار مىشدند. پيامبر گرامى نيز، فقط در همين ماهها توفيق نشر و پخش آيين خود را داشت. ايادى و عمال سران قريش، در همين ماهها وسيلۀ آزار و فشار اقتصادى آنها را به گونهاى فراهم مىآوردند. زيرا غالباً بر سر بساطها و فروشگاهها حاضر مىشدند، و هر موقع مسلمانها مىخواستند كه چيزى را بخرند، فوراً به قيمت گرانترى آن را مىخريدند و از اين راه قدرت خريد را از مسلمانان سلب مىنمودند.
در اين ميان، «ابو لهب» پافشارى بيشترى مىكرد. او در ميان بازار فرياد مىكشيد و مىگفت: مردم! قيمت اجناس را بالا ببريد، تا از پيروان محمد قوۀ خريد را سلب كنيد و براى تثبيت قيمت، اجناس را گرانتر خريدارى مىكرد. از