47
دو. پيراستن نفس از رذايل و پليدىها
گام مهم در خود سازى و تزكيه و تهذيب نفوس، دورى از گناهان و پيراستن درون از رذايل و ناراستىهاى اخلاقى وزنگارهاى آلودگى است و اين بايستهترين شرط و ادب حج حقيقى و ثمره و بركت آن است. حج مانند ديگر عبادت ها، آداب وسنن و فرايضى دارد كه براى زدودن رذايل اخلاقى وتهذيب نفس، تأثير فراوانى دارد. محرّمات حج، براى تطهير قوايى است كه احياناً گرفتار عصيان و تباهى مىشود, چنان كه آيۀ شريفۀ فَلاٰ رَفَثَ وَ لاٰ فُسُوقَ وَ لاٰ جِدٰالَ فِي الْحَجِّ ، به سه مورد از محرمات حج - كه هر يك در تطهير وپاكسازى درون نقش دارد- اشاره مىكند. «لارفث» پاك كردن قوه شهوى، «لا فسوق»، به تطهير قوۀ غضب و «لا جدال»، به تهذيب قواى فكرى نظر داد.
تحريم لذايذ و پرداختن به خودسازى، حج گزار را از جهان ماده جدا مىكند و در عالمى از نور و معنويت فرو مىبرد و از شهوات دور مىسازد. حضرت رضا (ع) مىفرمايد: «علة الحجّ الوفادة الي الله ... و الخروج من كل ما اقترف... و حظرها عن الشهوات و اللذّات» 1؛ «حج خانۀ خدا، ورود به ]پيشگاه الهى[ و عامل پاكى از گناهان و بازداشتن بدنها ازخواستهها و لذايذ است».
علاوه بر اين خود حج نيز، دانشگاه انسانسازى است و حجگزار با قرار گرفتن در اين محيط روحانى و معنوى و آشنايى نزديكتر با مهد توحيد و يكتاپرستى و ارتباط با صالحان و شايستگان، سعى در دورى از گناهان و همسان ساختن خود با نيكان دارد.
از آثار و حكمتهاى حج از ديدگاه امام رضا (ع) و كلام بزرگان،