31

ب. مشخصه‌هاى ديگر مناسك حج

1. شعائر بودن مناسك حج

قرآن مجيد پس از ذكر برخى از مناسك حج، مجموع آنها را شعائر الهى دانسته است: يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تُحِلُّوا شَعٰائِرَ اللّٰهِ وَ لاَ الشَّهْرَ الْحَرٰامَ وَ لاَ الْهَدْيَ وَ لاَ الْقَلاٰئِدَ وَ لاَ آمِّينَ الْبَيْتَ الْحَرٰامَ ¹؛ شعائر پرچم اسلام و نمايانگر محتوا واهداف آن است.

2.حضورافراد توانمند از نظر بدنى ومالى

چون حج بر مستطيع واجب است؛ وَ لِلّٰهِ عَلَى النّٰاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً. ²هر ساله عده‌اى از متن جوامع اسلامى در مكه حضور به هم مى‌رسانند و اين ويژگى، نمايانگر بى نيازى و قدرت اقتصادى و مالى جامعه اسلامى است.

3. حضور نيازمندان و فقيران در حج

گرچه حج بر افراد مستطيع واجب است؛ ولى هر جا كه ثروت وجود داشته باشد، نيازمندان به جهت كار و تأمين معيشت به آنجا روى مى‌آورند. از همين رو در احكام حج به آنها توجه شده و وجود آنان در نظر گرفته شده است: وَ أَطْعِمُوا الْبٰائِسَ الْفَقِيرَ ³و فَكُلُوا مِنْهٰا وَ أَطْعِمُوا الْقٰانِعَ وَ الْمُعْتَرَّ ⁴بر اين اساس و به طور مكرر بر تأمين نياز آنان تاكيد شده است.

4. ذكرالله بودن حج

از جمله اهداف مقدس مناسك حج، ياد خداوند است. البته اين