287
هشت. نشانه شجاعت و اطمينان خاطر
تراشيدن سر درسفر اوّل حج، شايد به اين جهت واجب شد كه حجگزار خود را در برابر كفّار نشان دهد كه او با اطمينان خاطر و بدون ترس (به جهت اينكه از آيين توحيد و مقررات اسلامى دفاع مىكند)، به حج آمده است. قرآن مىفرمايد: ...لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرٰامَ إِنْ شٰاءَ اللّٰهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُسَكُمْ وَ مُقَصِّرِينَ لاٰ تَخٰافُونَ ... 1؛ «شما به خواست خدا با امنيت وارد مسجد الحرام مىشويد و كعبه را زيارت مىكنيد و در حالى كه سرهاى خود را تراشيده و ناخن و موهاى خود را كوتاه كرده ايد و از هيچ كس ترس و وحشت نداريد». اين آيه در سال ششم هجرت نازل شد كه كفار قريش به آزار مسلمانان مىپرداختند و نمىگذاشتند كسى از آنان، به كعبه نزديك گشته و به اعمال حج و عمره بپردازد! خداوند با نازل كردن اين آيه، ضمن هشدار به دشمنان اسلام، از آيندۀ درخشان اسلام و مسلمين خبر مىدهد كه آنان، با تراشيدن سر و نشان دار كردن خود، مىرسانند كه كوچكترين واهمهاى از دشمن ندارند و با تمام جرأت و قدرت از آيين اسلام دفاع مىكنند. در نتيجه تراشيدن سر در عصر حاضر، مىتواند تكرار آن منطق شجاعانه و احترام به سيرۀ مسلمانان نخستين اسلام باشد 2.
نه. نشانة امنيت و نجات
قرآن كريم، سر تراشيدن در حج را علامت امنيت ميهمانان خانۀ خدا ذكر مىكند و در رؤياى صادق رسول خدا (ص) مىفرمايد: «به