286اينجا مربوط به باطن آن است 1. اين حديث ممكن است اشاره به يك نكتۀ لطيف ديگر باشد كه زائران خانۀ خدا، بعد از انجام مناسك حج، همان گونه كه آلودگىهاى بدن را برطرف مىكنند؛ بايد آلودگىهاى روح و جان خود را با ملاقات امام (ع) و پيشواى خود بر طرف سازند . به خصوص كه در بسيارى از زمانها، خلفاى جبّار اجازۀ چنين ملاقاتى را در شرايط عادى نمىدادند و مراسم حج، بهترين فرصت براى رسيدن به اين هدف بود. 2 به همين مناسبت در حديث ديگرى از امام باقر (ع) آمده است: «تمام الحجّ لقاء الامام» ؛ «تكميل حج به آن است كه انسان امام را ملاقات كند» 3.
در واقع هر دو تطهير است: يكى تطهير ظاهر از چركها و آلودگىها و ديگرى تطهير باطن از ناآگاهىها و مفاسد اخلاقى؛ چنانكه مولا محسن فيض كاشانى گفته است: جهت مشترك بين تفسير و تأويل آيه همان «تطهير» است؛ چنانكه مراد از تفسير و ظاهر آيه، پاك شدن از آلودگىهاى ظاهرى است و نتيجه حاصل از تأويل آيه و ملاقات با امام (ع)، تطهير از پليدى جهل و نابينايى است 4.
گفتنى است در روايت «تفث » به معناى سر تراشيدن (حلق) و زدودن چيزى است كه بر پوست انسان است: «انّ التفث هو الحلق و ما في جلد الانسان» 5.