265در حديثى آمده است: خداوند، قربانى (ريخته شدن خون ذبيحه) را دوست دارد و مطلوب او است انّ الله عزّ و جل يحبّ اطعام الطعام و اراقة الدم ¹ ؛ پس انسانى كه به خواست آفريدگار خود، توجّه دارد و به فرمودۀ او عمل مى‌كند، به او نزديك‌تر مى‌شود. البته او به گوشت قربانى، نيازى ندارد؛ بلكه هدف آن است كه انسان، با پيمودن مدارج ايمان و تقوا، درمسير يك انسان كامل قرارگيرد و روز به روز به خدا نزديك‌تر شود و چه زيبا گفته است مولا محسن فيض كاشانى: «بدان كه كشتن قربانى، مايه تقرّب به حق تعالى از راه امتثال امر او است؛ ]پس [بايد قربانى را كامل به جاى آورى ... ²».

در مناى قرب، ياران جان اگر قربان كنند جز به تيغ مهر او در پيش او بسمل مباش

(سنايى)

از طرفى قرآن، هدف و انگيزۀ قربانى كردن را نشان دادن ميزان «تقوا» مى‌داند. در واقع خداوند به گوشت و خون قربانى، نيازى ندارد؛ بلكه مى‌خواهد ايمان و تقواى مردم را سنجش كند: وَ الْبُدْنَ جَعَلْنٰاهٰا لَكُمْ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ ... لَنْ يَنٰالَ اللّٰهَ لُحُومُهٰا وَ لاٰ دِمٰاؤُهٰا وَ لٰكِنْ يَنٰالُهُ التَّقْوىٰ مِنْكُمْ ... . براساس اين آيه، آنچه از قربانى به طرف خدا مى‌رود، روح كردار و جان عمل است (تقوا). اين هدف نهايى مناسك، رسيدن به مدارج بالاى تقوا و وارستگى است. بر اساس ديدگاهى: حكمت انجام قربانى، تقرّب و تعالى قربانى كننده و تقواى او به سوى خداوند است؛ زيرا آنچه به خداوند مى‌رسد، باطن وروح عمل (تقوا) است ... بنابراين قربانى آن‌گاه مقبول است كه با تقوا انجام گيرد و روح اين عمل، به تقوا باشد ... البته خداوند عملى را مى‌پذيرد كه همه شئون عامل آن - خواه در اين عمل، خواه در