105كعبه را موجب برپايى مردم اعلام كرده؛ ماههاى حرام و قربانى با نشان و بى نشان را نيز موجب برپايى مردم دانسته است:
جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرٰامَ قِيٰاماً لِلنّٰاسِ وَ الشَّهْرَ الْحَرٰامَ وَ الْهَدْيَ وَ الْقَلاٰئِدَ 1؛ «خداوند كعبه را موجب برپايى و استوارى كار مردم قرار داده و نيز ماههاى حرام و قربانى حج را».
اين آيه هم نقش مكان حج و هم ويژگى زمانى حج را نشان مىدهد؛ يعنى، كعبه (جايگاه مكان حج) و ماههاى حرام (زمان حج) در اين آيه مطرح شده است.
سه. فضيلت دهه ذىالحجه
ويژگى ديگر زمان حج، قرار گرفتن آن در دهه اول ماه ذىالحجه است كه رتبه خاصى در بين دهههاى ديگردارد. اين دهه مشتمل بر دو عيد بزرگ از اعياد اسلامى است: عيد عرفه و عيد فطر. هرچند از عرفه با عنوان «عيد» ياد نمىشود؛ ولى به گفته برخى از حدّثان مانند شيخ عباسى قمى(ره) در حقيقت عرفه از اعياد است. 2
به گفته مفسران از وجوه محتمل در مصداق وَ لَيٰالٍ عَشْرٍ دهه اول ذىالحجه است. 3
بنابر گفته آنها محتمل است مراد از «شفع» در وَ الشَّفْعِ وَ الْوَتْرِ روز عيد قربان و مقصود از «وتر» روز عرفه باشد. 4
جابر از رسول خدا روايت كرده است: «مقصود از عشر روز عيد قربان (كه آخرين روز از دهه اول ذىالحجه است) و «وتر» روز عرفه