116 عياله». ¹

16. شرافت كعبه

فخر رازى مى‌گويد: در شرف كعبه همين بس كه بنيانگذارش ذات اقدس جليل، مهندسش جبرئيل، معمارش خليل و دستيارش اسماعيل است. «و كفى بذلك فضلاً و شرفاً» ، اما دليلى بر اثبات اين شرافت براى بيت المقدس وجود ندارد. ²17. اهميت حج

از تعابير آيه اهميت حج آشكار مى‌گردد. زيرا:

اولاً: وجوب حج را با جمله خبريه بيان فرمود، نه با جمله ى انشائيه و دلالت جمله خبريه بر وجوب از دلالت جمله انشائيه قوى‌تر است.

ثانياً: با جمله‌ى اسميّه بيان فرمود، نه فعليه و جمله اسميه از جمله فعليه قوى‌تر است.

ثالثاً: كلمه «للّٰه» كه با لامْ وجوب تكليف حج را بيان مى‌كند، مثل لام «للّٰه» در صيغه‌ى نذر «للّٰه علىّ أن أفعل كذا»؛ معنايش آن است كه اين تكليف از طرف خداوند بر عهده مردم جعل شده است.

رابعاً: كلمه «على» كه گاهى براى بيان وجوب به كار مى‌رود، مانند: «و على اليد ما أخذت حتّى تؤدّى» ³ در آيه كريمه نيز كلمه‌ى «على الناس» بلافاصله بعد از «للّٰه» تأكيد ديگرى را بيان مى‌كند. ⁴18. برخى از حكمت‌هاى وجوب حج

يكى از حكمت‌هاى وجوب حج آمادگى براى ورود به عالم مرگ و قبر و قيامت