115 13. اقسام استطاعت

استطاعت بر سه قسم است:

الف. استطاعت مالى؛ آن كه مال و ثروتش به اندازه‌اى باشد كه افزون بر خانه‌ى مسكونى و لوازم خانگى هزينه‌هاى جارى زندگى، حتى پس از مراجعت از حج، و هزينه‌ى اياب و ذهاب حج را داشته باشد، بر او واجب است كه به حج مشرف شود و اما تمكن از مخارج جانبى زيارت مانند تهيّه سوغات و هزينه‌ى بعد از سفر در ديد و بازديد شرط نيست.

ب. استطاعت بدنى؛ مريض و عليل و ضعيف نباشد، به گونه‌اى كه بتواند گرچه به كمك غير انجام وظيفه كند. در صورت بيمارى، اگر مأيوس از خوب شدن است، بايد نايب بگيرد و اگر اميدوار به بهبودى است، بايد صبر كند تا خود متمكن گردد.

ج. استطاعت طريقى؛ مانعى از طرف دولت يا دشمن يا قطاع الطريق نباشد. ¹امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد: «من كان صحيحاً فى بدنه مخلّى سربه له زاد و راحلة فهو ممّن يستطيع الحجّ». ²

14. اهداى هزينه حج

كسى كه هزينه حج به او اهدا شود مستطيع است. امام صادق عليه السلام در پاسخ به اين سؤال كه اگر به كسى مالى براى بجاآوردن حج عرضه شده و او از پذيرش آن شرم كند مستطيع است يا نه، حضرت فرمودند: آرى او مستطيع است و شرم در اينجا معنا ندارد. ³15. استطاعت بر حج، داشتن مخارج خانواده علاوه بر هزينه حج است. امام باقر عليه السلام دراين جهت مى‌فرمايند: «...السّعة فى المال اذا كان يحجّ ببعض و يبقى بعضاً يقوت به