102
تفسير
جنگ در ماههاى حرام
همان گونه كه از شأن نزول بر مىآيد و لحن آيه نيز اجمالاً به آن گواهى مىدهد، آيهى نخست در صدد پاسخگويى به پارهاى از سؤالات در بارهى جهاد و استثناهاى آن است. مىفرمايد: «از تو در بارهى جنگ كردن در ماههاى حرام سؤال مىكنند، به آنها بگو: جنگ در آن (گناه) بزرگى است.» و به اين ترتيب سنتى را كه از زمانهاى قديم و اعصار انبياى پيشين در ميان عرب در مورد تحريم پيكار در ماههاى حرام (رجب، ذى القعده، ذى الحجه و محرم) وجود داشته با قاطعيت امضا مىكند.
سپس مىفرمايد: چنين نيست كه اين قانون استثنايى نداشته باشد نبايد اجازه داد گروهى فاسد و مفسد زير چتر اين قانون هر ظلم و فساد و گناهى را مرتكب شوند؛ درست است كه جهاد در ماه حرام مهم است «ولى جلوگيرى از راه خدا و كفر ورزيدن نسبت به او و هتك احترام مسجد الحرام، و خارج كردن و تبعيد نمودن ساكنان آن، نزد خداوند از آن مهمتر است».
سپس مىافزايد: «ايجاد فتنه (و منحرف ساختن مردم از دين خدا) از قتل هم بالاتر است»؛ چرا كه آن، جنايتى است بر جسم انسان و اين جنايتى است بر جان و روح و ايمان انسان و بعد چنين ادامه مىدهد كه مسلمانان نبايد تحت تأثير تبليغات انحرافى مشركان قرار گيرند؛ زيرا «آنها دائماً با شما مىجنگند تا اگر بتوانند شما را از دينتان باز گردانند» (و در واقع به كمتر از اين قانع نيستند).
بنا بر اين محكم در برابر آنان بايستيد، و به وسوسههاى آنها در زمينهى ماه حرام و غير آن اعتنا نكنيد و بعد به مسلمانان در زمينهى بازگشت از دين خدا هشدار جدّى داده