120حج مشرف شده است در ميان نهادم و به او گفتم: چقدر افسوس مىخورم كه نتوانستم خود را به حجرالأسود برسانم و آن را ببوسم. نكتهاى به من گفت كه از آن نكته متوجه حقيقتى شدم كه از نظرم پوشيده مانده بود. گفت:
سعى نكن خودت راهى پيدا كنى. داخل موج جمعيت شو و خود را به موج بسپار. اگر چنين كنى حتماً خواهى رسيد.
متوجه شدم كه موج جمعيت هم مثل موج آب است، بايد با آن كنار آمد نه در برابر آن ايستادگى كرد. اين پند را به خاطر مىسپارم تا نوبت ديگر كه براى حج يا عمره رفتم به كار ببندم؛ زيرا وقتى خانۀ كعبه را ترك مىكردم در مُلْتَزَم از خدا خواستم اين آخرين زيارت من نباشد. براى همين است كه بعض فقها به جاى طوافِ «وداع» طوافِ «صَدْر» مىگويند. اين نامگذارى خوبى است. همان است كه من مىخواهم. من نمىخواهم مكه را وداع كنم، مىخواهم از مكه بيرون بروم...
مدينه
«مَنْ حَجَّ وَ لَمْ يَزُرْنِي فَقَدْ جَفَانِي...». 1