450واجب است.
2 - بيعت عهدى است كه راهى براى نقض آن وجود ندارد؛ از همين رو خداوند متعال مىفرمايد: إِنَّ الَّذِينَ يُبٰايِعُونَكَ إِنَّمٰا يُبٰايِعُونَ اللّٰهَ يَدُ اللّٰهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ...؛ 1 «همانا كسانى كه با تو بيعت مىكنند در حقيقت با خدا بيعت مىكنند، دست خداوند بالاى همۀ دستهاى آنان است.»
3 - وفاى به عهد بيعت، از مقدّمات ايمان است. قرآن دربارۀ مؤمنان مىفرمايد:
اَلْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذٰا عٰاهَدُوا؛ 2«و هنگامى كه عهد مىبندند به عهدشان وفا مىكنند.»
احتمالات در تأثير بيعت
در مورد بيعت و تأثير آن نسبت به حاكم اسلامى سه احتمال وجود دارد:
1 - شرط فعلى
بيعت شرط فعليت ولايت و وجوب اطاعت است؛ به اين معنا كه اطاعت پيامبر و امام قبل از آنكه با او بيعت شود واجب نيست. يكى از معاصرين مىگويد: «...تا مردم با حاكم بيعت نكردهاند، اطاعت از فرمان او لازم نيست، امّا همينكه با او بيعت به حكمرانى كردند، حكومت او بر ايشان مشروعيت پيدا مىكند و اطاعت از او شرعاً واجب مىگردد... آنگاه براى نمونه به بيعت صحابه با پيامبر صلى الله عليه و آله در حديبيه اشاره مىكند...» 3ولى به نظر مىرسد كه اين احتمال باطل باشد، زيرا از برخى آيات قرآن استفاده مىشود كه ولايت حضرت صلى الله عليه و آله فعلى است و حتى در صورت عدم بيعت با او اطاعت دستوراتش واجب است و گرنه لازم مىآيد كسانى كه با حضرت صلى الله عليه و آله بيعت نكردند، در نافرمانى هايشان نسبت به تكاليف شرعى و اجتماعى پاسخگو نباشند.
خداوند متعال به نحو قضيۀ مطلقه و غيرمشروطه مىفرمايد: النَّبِيُّ أَوْلىٰ