434در هر حال، اكثريت غير رشيد، ناآگاه يا فاسد و منحرف چه مشكلى را مى‌تواند از سر راه خود و ديگران بردارد!؟

پس تنها اكثريت، كافى نيست، بلكه اگر اكثريت از رهبرى صحيح و تعليمات درستى بهره‌مند گردد و به اصطلاح، يك اكثريت به تمام معنا رشيد شود آن گاه ممكن است تمايلات او مقياسى براى سنجش خوب و بد و تصويب قوانين باشد و اين امر ممكن نيست مگر در سايۀ تعاليم انبيا و اولياى الهى.

پس اگر قرآن مجيد اين گونه با شدت اكثريت را تحقير و نكوهش مى‌كند منظورش آن اكثريت غير رشيد و رهبرى نشده است.

ب) لزوم متابعت از حقّ

از مجموعۀ ادلّۀ قرآنى و روايى استفاده مى‌شود كه وظيفۀ انسان، متابعت از حقّ است، و لو پيروان آن در اقليّت باشند، زيرا بناى سنت اسلامى بر متابعت از حقّ استوار است، نه موافقت با طبع، و اين مطلب از واضح‌ترين بيانات قرآنى است؛ خداوند متعال مى‌فرمايد: هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدىٰ وَ دِينِ الْحَقِّ، ¹وَ اللّٰهُ يَقْضِي بِالْحَقِّ ، ²وَ تَوٰاصَوْا بِالْحَقِّ ³ و لَقَدْ جِئْنٰاكُمْ بِالْحَقِّ وَ لٰكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كٰارِهُونَ. ⁴

خداوند متعال در اين آيات اشاره نموده كه محور و ميزان متابعت حقّ است، و از طرفى اين را مى‌دانيم كه حقّ هيچ گاه موافق با طبع‌ها و هواهاى اكثر مردم نيست. آن‌گاه خداوند لزوم موافقت هواهاى اكثريت را ردّ مى‌كند، به جهت آن كه به فساد مى‌انجامد؛ آنجا كه مى‌فرمايد: أَمْ يَقُولُونَ بِهِ جِنَّةٌ بَلْ جٰاءَهُمْ بِالْحَقِّ وَ أَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كٰارِهُونَ. وَ لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْوٰاءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمٰاوٰاتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ بَلْ أَتَيْنٰاهُمْ بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ