407بر خود را به حاكم تفويض مى‌كنند. اين اصل مى‌گويد: حقِّ سلطه براى خود مردم است و كسى نمى‌تواند آن را از آنِ خود يا حزبش بداند.

ب) همۀ مردم در رابطۀ با قانون و سياست حقوق مساوى دارند و كسى بر ديگرى برترى ندارد.

ج) مردم از طريق شورا مى‌توانند حقّ سلطه و نفوذ بر خود را به شخصى واگذارند تا او هر نوع محدوديت سياسى كه صلاح مى‌داند براى آنان قرار دهد.

د) ميزان رأى اكثريّت است و اگر حدّ اقلّ 51 درصد از مردم به شخصى رأى مثبت دادند، او منصوب به حكومت است و بر ديگران است كه اين رأى را محترم شمرده و از حاكمى كه آنان انتخاب كرده‌اند، پيروى كنند... . ¹

3 - نظام اسلامى

نظام حكومتى اسلام نيز بر اصول و مباديى استوار است كه عبارتند از:

الف) مبدأ حكومت «اللّٰه»

اين مبدأ از اساسى‌ترين اركان و اصول فكر دينى، خصوصاً اسلامى است كه قرآن و روايات به آن اشاره كرده است؛ يعنى همان گونه كه حكومت تكوينى از آنِ خداوند است، حكومت تشريعى نيز به عهدۀ اوست و همان طور كه وجود و عدم، خلق و فنا، منع و عطا، حاكميت و حقّ اطاعت از آنِ اوست، امر و نهى و قبول و ردّ نيز به عهدۀ اوست.

اين مبدأ چند معنا دارد كه عبارت است از:

1 - خضوع و تابعيت سياست اسلامى با دستور الهى كه در شريعت اسلام تبيين شده است؛

2 - حكومت دين و آزادى تكامل؛ به اين معنا كه انسان در پرتو حكومت «اللّٰه» به صورت مطلق آزاد نيست و دين حركت او را در مسير صحيح و عقلايى قرار داده است.

3 - حكومت «اللّٰه» مردم را بر اساس دينى و تقوايى دسته بندى مى‌كند، نه بر اساس