354«بگو ستايش مخصوص خداوند است. و درود بر بندگانى كه خداوند آنان را برانگيخت و انتخاب نمود.»
ابنعباس مىگويد: مقصود از آيه اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله است، زيرا آنان كسانى بودند كه خداوند متعال آنها را از هرگونه كدورت صاف گرداند. 1
جواب
اولاً: حديث ابنعباس ثابت نيست، لذا در هيچيك از صحاح و سنن معتبر نقل نشده و كسى از اهل حديث به آن تمسك نكرده است.
ثانياً: حجيت قول صحابى را با قول صحابى نمىتوان اثبات كرد، زيرا مستلزم دور باطل است.
ثالثاً: اختلاف بين صحابه دليل بر عدم عصمت آنها از سهو و خطا و گناه است. 4 - خداوند متعال مىفرمايد: كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنّٰاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ...؛ 2«شما نيكوترين امّتى هستيد كه بر آن قيام كردند كه مردم را به نيكوكارى دعوت كنند و از بدكارى بازدارند.»
شاطبى مىگويد: آيه دلالت بر اثبات افضليّت اين امّت بر ساير امّتها دارد و اين به نوبۀ خود اقتضا دارد كه اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله درهرحال در دين استقامت دارند. 3
جواب:
اوّلاً: آيه دلالت بر استقامت نسبى براى افراد امّت اسلامى نسبت به امتهاى پيشين دارد، نه استقامت دينى براى تمام افراد امّت در هر حال.
ثانياً: آيه در مقام تفضيل و برترى است، نه بيان حجيّت سنت صحابى.