166بهطور مستقل در برآورده شدن حاجتهايش دخيل بداند، بلكه آنان را مجارى فيض، حلقههاى وصل و واسطههاى بين مولى و بندگان مىداند... با اين عقيده كه تنها مؤثر حقيقى در عالم وجود خداوند سبحان است و تمام كسانى كه متوسل به ذوات مقدسه مىشوند همين نيّت را دارند، حال اين چه ضدّيتى با توحيد دارد؟...». 1
2 - توسل به دعاى پيامبر صلى الله عليه و آله در حيات برزخى
عقيدۀ مسلمانان جواز بلكه رجحان اين نوع توسل است، ولى در مقابل، وهابيان قائل به عدم جواز و حرمت آن مىباشند.
ابن تيميه مىگويد: «توسل؛ يعنى اينكه انسان از پيامبر صلى الله عليه و آله طلب كند تا برايش دعا كند؛ همانگونه كه شما به انسانى زنده مىگويى: براى من دعا كن. همانطور كه صحابه از
پيامبر صلى الله عليه و آله مىخواستند تا برايشان دعا كند. اين در مورد زندهها صحيح و مشروع است، ولى در مورد مردگان از انبيا و صالحان مشروع نيست...». 2
دليل جواز و رجحان
1 - خداوند متعال مىفرمايد: وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جٰاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّٰهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللّٰهَ تَوّٰاباً رَحِيماً؛ 3«و اگر اين مخالفان هنگامى كه به خود ستم مىكردند [و فرمانهاى خدا را زير پا مىگذاردند] به نزد تو مىآمدند و از خدا طلب آمرزش مىكردند و پيامبر هم براى آنها استغفار مىكرد، خدا را توبهپذير و مهربان مىيافتند.»
ممكن است كسى ادعا كند كه آيه، ظهور در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله دارد، ولى به تنقيح مناط و اخذِ ملاك مىتوان آن را به عصر بعد از وفاتشان نيز تعميم داد، زيرا انسان هميشه و در هر زمان گناهكار است و به وسيلهاى نياز دارد تا او را براى طلب مغفرت از خداوند