36
2. قُعَيْقعان يا جبل هندى، با ارتفاع 430 متر در غرب مكه است. فاصله اين دو كوه، حد قديممكه است. از دورانهاىدور، در اطراف و بر فراز اينكوه، بناهاى مسكونى مىساختهاند.
3. جبل النور يا حرا با ارتفاع 634 متر كه در شمال شرق مكه است و اوّلين آيات قرآنى در آنجا بر رسولخدا(ص) نازل شد. اين كوه به نام ثبير اعرج شناخته مىشد، بعدها جبل حراء ناميده شد و اهل مكه معمولا آن را جبل النور مىنامند.
4. ثور، با ارتفاع 759 متر در جنوب بر سر پاست؛ جايى كه پيامبر(ص) به هنگام هجرت در آنجا مخفى شد.
5. خَنْدمه ، كه در پشت كوه ابوقبيس است.
6. عُمَر ، كه در غرب مكه واقع است.
7. ثبير ، در شرق مكه است.
در ميان كوههاى مكه، وادى ابراهيم، وادىاى نسبتًا طولانى است كه مسجد الحرام در ميانه آن قرار گرفته و در واقع، مسير و مَسيلى است كه آب باران قسمت بالاى مكه يا مَعْلاة، و حتى فراتر از آن دامنه كوه حرا به سمت حَجون و از آنجا به سمت مسجد و سپس مَسْفله در اين سوى مسجد الحرام، به سمت اجْياد منتقل مىكرده است. اين مهمترين وادى مكه است كه از آن به عنوان وادى رئيسى ياد مىشود. بيشتر محلات قديمى مكه در اطراف همين وادى ساخته شده است.
در اصل، مكه قديم، عمدتاً در دو سوى مَعْلاة و مَسْفله بوده و در سمت معلاة گستره آن تنها تا محل مسجد الرايه در انتهاى بازار جَوْدَريّه و نهايت تا مسجد الجن بوده است.