235رسول خدا(ص) هفتاد روز پس از غدير، در حالى كه چند روز دچار بيمارى و تب شديد بود، در 28 صفر سال يازدهم هجرت به لقاى پروردگارش شتافت؛ و اين در حالى بود كه از وضعيت داخلى جامعه اسلامى بيمناك و از رفتار آن حضرت آشكار بود كه از آينده امت در نگرانى بسر مى‌برد. با اين حال، آن حضرت، طى بيست و سه سال تلاش در مكه و مدينه، بنيانگذار يكى از مهم‌ترين اديان توحيدى و آخرين آنها براى بشر بود كه امروزه ميليون‌ها نفر بدان ايمان دارند و به رسول خدا(ص) و جاى‌جاى قدم‌هاى او در مكه و مدينه عشق مى‌ورزند و هر ساله به عشق زيارت مرقد پاكش به سوى مدينه مى‌شتابند.
مدينه در آغاز دوره اسلامى
پس از رحلت رسول خدا(ص) ، شهر مدينه به صورت مركز خلافت درآمد. اين مركزيت تا سال نخست خلافت امام على(ع) يعنى سال 36 هجرى ادامه داشت. پس از آن كه امام از مدينه عازم كوفه شد، مدينه، از مركزيت خارج گرديد و اداره آن در عهده اميرانى درآمد كه از سوى عراق و سپس شام و نقاط ديگر بر دنياى اسلام حكومت مى‌كردند. اين زمان، افزون بر انصار، شمار زيادى از مهاجران مسلمان و ديگر مسلمانان مكه به ويژه تعداد زيادى از طايفه قريش در مدينه سكونت داشتند و اين شهر توسعه بسيار يافت.
نخستين اميران مدينه در دوره خلافت امام على(ع) ، ابوالحسن مازنى انصارى، سهل‌بن حُنَيف و تمّام‌بن عباس‌بن عبدالمطلب و ابو ايوب انصارى و قُثَم‌بن عباس بودند. پس از آن در روزگار معاويه، مدتى مروان بن حكم و سپس سعيد بن عاص، عمرو بن سعيد بن عاص و وليد بن عُتْبةبن ابى‌سفيان امارت بر اين شهر را عهده‌دار شدند. اين زمان مردم مدينه، نه جانبدار علويان و نه امويان، بلكه در انديشه حمايت از