52راه آزادگى بوده، و زائر حسين عليه السلام هميشه تحت تأثير مكتب عاشورا قرار گرفته است.
زائر حسين عليه السلام ، هم بر او مىگريسته است،
هم از شهادتش، درس شهامت و شهادت مىآموخته است،
هم در راه خونخواهى مظلومان كربلا، با ستمگران در مىافتاده است،
هم در راه مبارزه با ظلم، از عاشقان حسين عليه السلام ، گروههاى مبارزاتى فراهم مىآورده است،
و هم، زمينه را براى منتقم دادگستر، حضرت مهدى عليه السلام فراهم مىكرده است.
اينها، مراحلى از رشد كيفى زيارت و زائر است، كه ضرورى مىباشد. نتيجۀ اين رشد، آگاهى اجتماعى و مقاومت انقلابى مردم در مقابل خشونت و سختگيرى سلطههايى بوده كه از تجمّع زائران و بسيج حماسى نيروهاى كربلايى، وحشت و هراس داشتهاند.
اين حركت رشد، از گريه و اندوه، به آگاهى و شعور مكتبى، و از آگاهى به درگيرى با سلطههاى ستمگر در زمان بنىاميّه و بنىعباس هم بوده است. شاهدش، سختگيريهاى هارون و حجّاج و متوكّل و... بود.
در تاريخ معاصر ما هم، كربلا، نقش الهام بخشى خود را به خوبى ايفا كرده و مىكند.
دستههايى كه به عنوان عزادارى و زيارت، راه مىافتد و به