387طبق برخى روايات، هاجر، اطراف آب زمزم را سنگ‌چين كرد تا از هدر

رفتن آن جلوگيرى كند و با اين كار نشان داد كه بايد اسرار و رموز حج را غنيمت شمرده و با عمل به علم خود، از هدر رفتن آن جلوگيرى كرد. از اين‌رو درباره علت نام‌گذارى زمزم چنين روايت شده است:

«وَ هِي عَلَي الْمَرْوَةِ نَظَرَتْ إِلَي إِسْمَاعِيلَ وَ قَدْ ظَهَرَ الْمَاءُ مِنْ تَحْتِ رِجْلَيهِ فَعَدَتْ حَتَّي جَمَعَتْ حَوْلَهُ رَمْلًا فَإِنَّهُ كَانَ سَائِلًا فَزَمَّتْهُ بِمَا جَعَلَتْهُ حَوْلَهُ فَلِذَلِكَ سُمِّيَتْ زَمْزَم» ¹

«هاجر (در دور هفتم) از بالاى مروه به اسماعيل نظر كرد و ديد كه آب در زير پاهاى اسماعيل روان است. از اين‌رو (براى جلوگيرى از هدر رفتن آب) شن‌ها

را در اطراف آن جمع كرد و با محكم كردن سنگ‌ها، سعى در حفظ آب نمود (كه به آن « زَمّ » به معناى محكم كردن و فشردن گفته مى‌شود) به همين سبب، اين آب را « زَمْزَم » خوانده‌اند.» ²

جوشش زمزم براى اسماعيل(ع) به دست جبرئيل

همانطور كه در ابتداى اين بخش بيان نموديم، زمزم اولين بار به وسيله جبرئيل جوشيد و نام « رَكْضَةُ جِبْرِئيل » بر آن ماندگار گرديد. امّا بسيارى از روايات، منشأ جوشش دوباره آب زمزم و پديدار شدن آن را اثر پاى اسماعيل(ع)