375 و نيز سواره رفتن به حج و داشتن نشاط لازم براى انجام وظيفه، هر يك بستر عمل به برخى از تكاليف آن را فراهم مى‌آورد.
3. «يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ» «از هر راه دورى (دره عميقى) عازم حج شوند.»
در اين تعبير علت لاغرشدن شتران، پيمودن دره‌هاى عميق و راه‌هاى طولانى بيان گرديده و بر اين نكته تأكيد شده است كه هم‌چنانكه بجاى آوردن حج مستلزم عبور از دره‌هاى عميق و تن دادن به مشكلات آن است، اداى حق
اهل‌بيت (عليهم السلام) نيز كه حقيقت حج است، با عبور از مسير دشوار ناملايمات و چشم‌پوشى‌كردن از دلخواه‌ها ممكن مى‌گردد.
4. «لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ» «تا شاهد منافع (دنيايى و آخرتى) خويش باشند.»
با توجه به مضمون آيه فوق، انجام مناسك حج (كه موجب جبران گناه و اداى حق اهل‌بيت (عليهم السلام) است) فرد را از آثار مشهود دنيايى و آخرتى حج برخوردار مى‌نمايد و جمله «لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ» كه منافع حج را به قيد مشاهده مقيد نموده، بر اين امر تأكيد دارد كه آثار و ثمرات تربيتى حج بايد در زندگى شخص آشكار شود. 1
نكته
آيه فوق در آخرين حج رسول خدا(ص) كه به ماجراى غدير خم انجاميد، نازل