245
اَلصَّلاٰةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النّٰاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَرٰاتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ» 1
«پروردگارا! من (بعضى از) فرزندانم را در درّهاى بىكشت و زرع، نزد خانه محترم تو، سكونت دادم. پروردگارا، تا نماز را به پا دارند. پس دلهاى برخى از مردم را به سوى آنان متمايل نما و آنان را از ثمرات (مورد نيازشان) روزى ده، باشد كه سپاسگزارى كنند.»
مدت زمان طولانى نگذشت كه خداوند اين سرزمين را به سبب جوشش
آب زمزم در زير پاى اسماعيل(ع) مورد توجه كاروانهايى قرار داد كه از اين مكان عبور مىنمودند و به تدريج آن را به شهرى آباد مبدّل نمود و محلّ داد و ستد و زندگى مردم گرداند.
سرزمين بىكشت و زرع
خداوند مكه را سرزمين «غَيْرِ ذِي زَرْعٍ» ناميده نه « لَمْ يُزْرَعْ ». زيرا سرزمين « لَمْ يُزْرَعْ » قابل زراعت است اما چيزى در آن كشت نشده، در حالى كه سرزمين « غَيْرِ ذي زَرْع » به مكانى اطلاق مىشود كه در آن امكان كشت و زرع وجود ندارد.
بيان يك نكته
خداوند در قرآن ارزاق و ثمراتى را كه به مكه روانه مىشود، به خود نسبت
داده و فرموده است:
«أَ وَ لَمْ نُمَكِّنْ لَهُمْ حَرَماً آمِناً يُجْبىٰ إِلَيْهِ ثَمَرٰاتُ كُلِّ شَيْءٍ رِزْقاً مِنْ لَدُنّٰا وَ لٰكِنَّ