169آنگاه در صدد تفسير و بيان سبب اين تأويل برآمده و مى‌گويد:

وانّما تأولناه على ما ذكرناه؛ لحديث ابى ذر و غيره: (مَنْ قَالَ لا إلَهَ إلاّ اللهُ دَخَلَ الجَنّةَ، وَ إن زَنى وَ إنْ سَرَقَ) ¹، وحديث عبادة بن الصامت الصحيح المشهور: إنَّهُمْ بَايَعُوهُ(ص) عَلَى أنْ لايَسْرِقُوا وَلا يَزْنُوا وَلا يَعْصُوا... فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللهِ، وَ مَنْ فَعَلَ شَيْئَاً مِنْ ذَلِكَ فَعُوقِبَ فِى الدُّنْيَا فَهُوَ كَفّارَتُهُ، وَ مَنْ فَعَلَ وَ لَمْ يُعَاقَبْ فَهُو إلَى اللهِ تَعَالَى، إنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَ إنْ شَاءَ عَذَّبَهُ. ²

همانا آن را آن گونه كه ذكر كرديم تأويل نموديم به جهت حديث ابوذر و ديگران: (هركس لا اله الاّ الله بگويد داخل بهشت مى‌شود گرچه زنا كند، گرچه دزدى كند). و در حديث عبادة بن صامت كه صحيح و مشهور است آمده: اينكه آنان با پيامبر(ص) بيعت كردند بر اينكه سرقت نكرده و زنا نكنند و معصيت به جاى نياورند... پس هركس از شما به اين ] شروط [ وفا كند اجرش بر خداست، و هركس چيزى از اين امور را انجام دهد و در دنيا عقوبت شود همان كفاره اوست، و هركس چيزى از آن را انجام دهد و عقوبت نشود امرش به دست خداست اگر بخواهد او را عفو مى‌كند و گرنه او را عذاب مى‌نمايد.

بدين جهت است كه برخى از اين قسم به «كفر دون كفر» تعبير

كرده‌اند، كه از آن جمله بخارى در صحيحش مى‌باشد. او بابى در كتاب