79را جايز مىدانند. گروه ديگر هماره آن را ممنوع كردهاند، ولى به نحو كراهت شديد كه به مرز تحريم نمىرسد. گروهى نيز موضعى ميانه پيش گرفتهاند و گفتهاند اگر كسى شوق وافر به زيارت ميت داشته باشد، عمل او كراهتى ندارد، ولى اگر چنين شوقى ندارد، ادب اقتضا مىكند كه قبر را طواف و لمس نكند.
اگر در امورى كه ابن تيميه به واسطه آن، به مسلمانان نسبت كفر داده است، نظرى دقيق بيفكنيد، مىبينيد كه سخنان او به دو مقدمه اساسى برمىگردد كه يكى مقدمهاى درست است، ولى ديگرى غلط و نارواست.
مقدمه درست يا (كبرى) عبارت است از اينكه هر عبادتى براى غير خدا، عبادتى شركآلود است. اما مقدمه صغرى چنين است: خواندن و صدا زدن مرده يا غايب و نيز طواف يا دست ماليدن به قبر و يا نذر يا سر بريدن حيوانى براى مرده، عبادت غير خداست، كه اين سخنى نادرست و نارواست. 1
10. ابن حجر مىگويد: «برخى از فقها به دليل جواز بوسيدن حجرالاسود، اينگونه فتوا دادهاند كه بوسيدن افراد و اشياى شايستۀ تعظيم و