465عَلَيْهِ . اللّٰهُمَّ لَاتَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنِّي لِزِيارَةِ قَبْرِ نَبِيِّكَ ، فَإِنْ تَوَفَّيْتَنِي قَبْلَ ذٰلِكَ فَإِنِّي أَشْهَدُ فِي مَماتِي عَلىٰ مَا شَهِدْتُ عَلَيْهِ فِي حَيَاتِي أَنْ لَاإِلٰهَ إِلّا أَ نْتَ ، وَأَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُكَ وَرَسُولُكَ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ ¹ .

و حضرت صادق عليه السلام در وداع قبر پيغمبر صلى الله عليه و آله به يونس بن يعقوب فرموده كه بگو : صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْكَ ، السَّلامُ عَلَيْكَ ، لَاجَعَلَهُ اللّٰهُ آخِرَ تَسْلِيمِي عَلَيْكَ ² .

مؤلّف گويد كه : ما در كتاب هديّة الزّائرين در بيان تكاليف زوّار در مدينۀ طيّبه گفتيم كه از چيزهايى كه مهمّ است براى ايشان آنكه مادامى كه در مدينۀ معظّمه هستند فرصت غنيمت دانسته نماز بسيار كنند در مسجد حضرت رسول صلى الله عليه و آله كه نماز در آنجا مقابل ده هزار نمازى است كه در جاى ديگر كرده شود ، و بهترين مكانهاى مسجد روضه است، كه مابين قبر و منبر است ، و بدان كه چنانكه شيخ ما در تحيّه فرموده : مقدار خوابيدن جسد مبارك پيغمبر ما و ائمّه صلوات اللّٰه عليهم اجمعين از زمين اشرف است از كعبۀ معظّمه به اتّفاق جميع فقهاء، چنانچه شهيد رحمه الله در قواعد تصريح به آن نموده ³ .

و در حديث حَسَن از حضرمى منقول است كه: حضرت صادق عليه السلام مرا امر فرمود كه در مسجد رسول خدا صلى الله عليه و آله بسيار نماز كنم تا توانم ، وفرمود كه : هميشه تو را ميسّر نمى‌شود كه به اين مكان شريف بيايى ، إلى آخره ⁴ .تكاليف زوّار در مدينۀ طيّبه

و شيخ طوسى رحمه الله در تهذيب به سند معتبر از مرازم نقل كرده كه حضرت صادق عليه السلام فرمود كه : روزه گرفتن در مدينه و نماز كردن نزد ستونها واجب نيست، بلكه واجب همان نماز پنجگانه و روزۀ ماه رمضان است، و لكن هركه خواهد روزه بدارد بهتر است از براى او، و فرمود : بسيار نماز كنيد در اين مسجد شريف تا توانيد كه بهتر است از براى شما ، و بدانيد كه آدمى گاه هست زيرك مى‌باشد در كار دنيا، مردم او را مدح مى‌كنند كه چه بسيار زيرك است فلانى ، پس چون باشد كسى كه در امر آخرت زيرك باشد ⁵ .

و زيارت كن حضرت رسول صلى الله عليه و آله را در هر روز مكرّر، و همچنين ائمّه بقيع را به اندازه‌اى كه