327پنجم : بخواند دعاء يا مُدَبِّرَ الْأُمُورِ كه در اعمال شب بيست و سيّم گذشت ( ص317) .

ششم : وداع كند ماه رمضان را به دعاهاى وداع كه شيخ كلينى و صدوق و شيخ مفيد و طوسى و سيّد ابن طاووس رضوان اللّٰه عليهم نقل كرده‌اند، و شايد بهترين آنها دعاى چهل و پنجم صحيفۀ كامله باشد ¹ .اعمال شب آخر ماه رمضان

و سيّد ابن طاووس روايت كرده است از حضرت صادق عليه السلام كه هركه در شب آخر ماه رمضان وداع كند آن ماه شريف را و بگويد: اللّٰهُمَّ لَاتَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ من صِيامِي لِشَهْرِ رَمَضانَ ، وَأَعُوذُ بِكَ أَنْ يَطْلُعَ فَجْرُ هٰذِهِ اللَّيْلَةِ إِلّا وَقَدْ غَفَرْتَ لِي ، بيامرزد حق تعالى او را پيش از آن كه صبح كند و روزى فرمايد او را توبه و انابه ² .

سيّد و شيخ صدوق از جابر بن عبداللّٰه انصارى روايت كرده‌اند كه گفت : رفتم به خدمت حضرت رسول صلى الله عليه و آله در جمعۀ آخر ماه رمضان ، چون نظر آن حضرت بر من افتاد فرمود كه : اى جابر، اين آخر جمعه‌اى است از ماه رمضان ، پس آن را وداع كن و بگو : اللّٰهُمَّ لَاتَجْعَلهُ آخِرَ العَهْدِ مِنْ صِيامِنا إِيَّاهُ فَإِنْ جَعَلْتَهُ فَاجْعَلْنِي مَرْحُوماً وَلَا تَجْعَلْنِي مَحْرُوماً ، پس بدرستى كه هر كه اين دعا را در اين روز بخواند از دو خصلت نيكو ظفر مى‌يابد : يا به رسيدن به ماه رمضان آينده، يا به آمرزش خدا و رحمت بى‌انتها ³.

و سيّد ابن طاووس و كفعمى نقل كرده‌اند از حضرت رسول صلى الله عليه و آله كه فرمود : هركه در شب آخر ماه رمضان ده ركعت نماز گزارد، بخواند در هر ركعت حمد يك مرتبه و قُلْ هُوَ اللّٰهُ أَحَدٌ ده مرتبه، و بگويد در ركوع و سجود ده مرتبه: سُبْحانَ اللّٰهِ وَالحَمْدُ للّٰهِ وَلَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَاللّٰهُ أَكْبَرُ ، و بعد از هر دو ركعت تشهّد بخواند و سلام دهد، و چون از تمام ده ركعت فارغ شد و سلام داد هزار مرتبه استغفار كند ⁴ وبعد از استغفار سر به سجده گذارد وبگويد در حال سجود : يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ ، يَا ذَا الجَلالِ وَالإِكرامِ ، يَا رَحْمانَ الدُّنيا وَالآخِرَةِ وَرَحِيمَهُما ، يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ ، يَا إِلٰهَ الأَوَّلِينَ وَالآخِرِينَ ، اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا ، وَتَقَبَّلْ مِنَّا صَلاتَنا وَصِيامَنا وَقِيامَنا .