43
«أنّه لا يُؤدّى عنكَ إلاّ أنتَ أو رَجل مِنكَ» به اين معنا بود كه: كسى مىتواند به نيابت تو و به عوض تو رسالت الهى را تبليغ نمايد كه در اثر پيوند و اتحاد با تو برابر بوده و از نظر معنى و روح به منزلۀ شخص تو باشد و چنين كسى از نظر وحى الهى كسى جز على عليه السلام نخواهد بود. 1و امّا در مورد چگونگى انجام اين مأموريت چنانكه مورخان ذكر كردهاند: اميرمؤمنان وارد مكه شد و در روز دهم ذىحجه بالاى جمرۀ عقبه با ندايى رسا سيزده آيه از سورۀ برائت را قرائت كرد. و سپس در ميان مردم ندا در داد كه: «از اين سال به بعد هيچ مشركى نبايد وارد مكه شود و كسى هم نبايد عريان به طواف خانۀ خدا رود. و هر كس با پيامبر صلى الله عليه و آله عهد و ميثاقى دارد تا پايان مدتش بر آن عهد بماند». 2 ناگفته نماند كه پس از ابلاغ آيات سورۀ برائت و اتمام حجتهاى بعدى، مشركان متوجه شدند كه تنها چهار ماه فرصت دارند كه تكليف خود را با اسلام روشن سازند و لذا هنوز اين مدت سپرى نشده بود كه مشركان دسته دسته به آيين توحيد روى آوردند و در سال بعد - يعنى سال دهم هجرى - شرك در حجاز ريشهكن گرديد. 3