56پاسخ: أوّلاً، هيچگاه حيات و موت و يا زنده و مرده بودن درخواست شونده، ملاك عبادت و پرستش و شرك و توحيد نيست. چگونه ممكن است درخواست دعا از فرد زنده عين توحيد باشد، ولى درخواست همان دعا از فرد درگذشته عين شرك به شمار رود، در حالى كه ماهيت عمل يكى است، جز اين كه طرف (درخواست شونده) در يكى در قيد حيات است، و در ديگرى رخت از جهان بربسته است و هرگز هيچ موحّدى، حيات و موت را ميزان توحيد و شرك معرفى نكرده است. آرى، حيات و موت مىتواند در مفيد بودن و نبودن اين درخواست مؤثر باشد، امّا در توحيد و شرك تأثيرى ندارد.
ثانياً: اساس استدلال كسانى كه درخواست دعا از ميت را شرك مىدانند، اين است كه مرگ انبيا و اوليا را پايان زندگانى آنان مىدانند و براى آنان، حيات برزخى قائل نيستند، در حالى كه در سؤال نخست اين فصل به روشنى ثابت شد كه شهيدان، انبيا، اوليا و حتّى مجرمان، پس از مرگ در حال حياتاند.
ثالثاً: هر نوع دعوت و درخواست هنگامى رنگ شرك به خود مىگيرد كهانسان درباره درخواستشونده، نوعىالوهيت و خداوندگارى و تفويض امور به وى قائل شود، در چنين حالتى است كه درخواست از آن فرد؛ زنده باشد يا مرده، پرستش وى به شمار مىرود، ولى درخواست دعا از يك شخص، با اين عقيده كه او يك انسان وارسته است و خدا پذيراى دعا و درخواست اوست، ارتباطى به شرك ندارد و تمام مسلمانان جهان، در محضر پيامبر(ص) او را به اين وصف مىستايند.
2. آيا درخواست دعا از ميت بىفايده نيست؟
برخى معتقدند كسى كه از دنيا رفته و قادر به اجابت درخواست متوسل نيست، هر نوع توسل و درخواست دعا از او عمل لغو