214
3- «حَىَّ عَلى خير العمل» در اذان
سؤال: چرا شيعيان در اذان و اقامه، ذكر «حَىَّ عَلى خير العمل» را اضافه مى‌كنند؟!
پاسخ: در اذان شيعه، پس از «حىّ عَلى الفلاح»، دوبار «حَىّ عَلى خير العمل» گفته مى‌شود. در روايات ائمه اهل بيت(ع) اين جمله جزو اذان معرفى شده است، در حالى كه در اذان كنونى اهل سنت چنين جمله‌اى نيست. اكنون بايد ديد ريشۀ اين اختلاف كجا است و چگونه اين جمله از اذان حذف شده است.
يادآور مى‌شويم كه در عصر خليفۀ دوم، «مصلحت انديشى» رواج بيشترى داشت، چه بسا مصلحت‌انديشى، بر حكم خدا در قرآن و سنت مقدم شمرده مى‌شد.
از باب نمونه، در عصر پيامبر ¦ و عصر خليفه نخست و حتى بخشى از خلافت خليفه دوم، سه طلاق در يك مجلس، تنها يك طلاق محسوب مى‌شد، امّا در نيمه دوم خلافت خليفه دوم اين حكم دگرگون گشت و سه طلاقه كردن زن در يك مجلس، سه طلاق واقعى تلقى گرديد و هر نوع حق رجوع از شوهر سلب شد. 1