201
2. تكامل علوم و فرهنگ‌هاى انسانى
از سوى ديگر براى برقرار ساختن يك حكومت جهانى بر اساس عدل و داد، نياز فراوان به پيشرفت علوم و دانش‌ها و فرهنگ‌هاى اجتماعى و مردمى است كه آن نيز بدون پيشرفت فكرى و گذشت زمان، ممكن و ميسّر نمى‌گردد.
برقرارى حكومت جهانى كه در پرتو آن، در سراسر جهان عدل و داد و قانون حكومت كند و همه مردم جهان از كليه مزاياى فردى و اجتماعى اسلامى بهره‌مند گردند بدون وجود يك فرهنگ پيشرفته در كليّه شؤون بشرى امكان پذير نيست و هرگز بدون يك فرهنگ كامل، جامه عمل به خود نمى‌پوشد. اين نيز احتياج به گذشت زمان دارد.
3. تكامل وسايل ارتباط جمعى
از سوى ديگر، چنين حكومتى به وجود وسايل كامل ارتباط جمعى نياز دارد تا در پرتو آن بتواند مقرّرات و احكام و اصول انسانى را از طرق مختلف در مدّت كوتاهى به مردم جهان اعلام كند. اين امر نيز بدون تكامل صنايع انسانى و گذشت زمان محقق نمى‌شود.
4. پرورش نيروى انسانى
از همه اينها گذشته ، پيشبرد چنين هدفى و پى‌ريزى چنان انقلابى، به يك نيروى فعّال و سازنده انسانى نياز دارد كه در واقع ارتش انقلاب جهانى را تشكيل مى‌دهد. تشكيل چنين ارتشى و به وجود آمدن چنين افراد پاكباخته و فداكارى، كه در راه هدف و حقيقت از همه چيز بگذرند، به گذشت زمان نياز دارد.
اگر در برخى از روايات مى‌خوانيم كه فلسفۀ طولانى شدن غيبت امام زمان، همان امتحان و آزمايش مردم است، ممكن است ناظر به همين