129يكى از اين علما كه از كار من ناخرسند شده بود، در اعتراض به رفتار من، در ميان دانشجويان آن دانشگاه حكم به بدعتگذارى من داد. سپس مرا احضار كرد و به من گفت: اين كارى كه كردى، بدعت نكوهيدهاى بود. پاسخ دادم: جناب شيخ! در مذهب ما به تلقين كردن امر نشده و نيز از اين كار نهى نشده است؛ اما در مذهب حنبلى - كه مذهب او بود - اين كار مستحب شمرده شده است. سپس براى او مطالبى را از «الفروع» نقل كردم. هنوز همه مطلب را نخوانده بودم كه سكوت كرد و من هم سكوت كردم؛ اما از من پوزش نخواست.
در اينجا برخى از ديدگاههاى حنابله در اين باره را بازگو مىكنم.
در كتاب «المغنى» آمده است كه «اثرم» مىگويد: «به ابا عبدالله گفتم اين چه كارى است كه پس از دفن مرده انجام مىشود؛ اينكه فردى مىآيد و مىخواند: اى فلان پسر فلان! به ياد بياور باورهاى خود را و به يادآور شهادت «لااله الاالله» را». پاسخ داد: «اين كار را فقط از شاميان سراغ دارم. وقتى ابومغيره مرد، فردى بر مزار او حاضر شد و اين عبارات را گفت».
«ابو مغيره»، از «ابوبكر بن ابومريم»، از شيوخ خود نقل مىكرد كه آنها اين كار را مىكردند. «قاضى ابوخطاب» مىگويد: «اين كار مستحب است».
«طبرانى» نيز درباره تلقين، روايتى را از ابن شاهين به سند خود نقل مىكند. «ابن حجر» در «التلخيص الحبير» مىگويد: سند اين روايت صالح است. 1 تلقين ميت در مذهب امام شافعى نيز امرى پذيرفته شده است. 2