69 مرگ ايشان در برزخ و به هنگام محشور شدن در عرصه قيامت، امرى ثابت شده است. دلايل توسل به ايشان در اين مراحل زمانى مختلف در زير مىآيد:
الف) پيش از وجود پيامبر(ص)
دليل توسل به پيامبر(ص) پيش از وجود ايشان، روايتى است كه حاكم نيشابورى نقل كرده و آن را صحيح دانسته است.
قاضى عياض در كتاب «الشفا» 1 روايتى را نقل مىكند كه مالك آن را صحيح دانسته است. بنابر اين روايت، وقتى حضرت آدم(ع) آن اشتباه را مرتكب شد، نزد خداوند به حضرت محمد(ص) متوسل شد. خداوند به او فرمود: «محمد را كه هنوز نيافريدهام؛ چگونه او را مىشناسى؟!» حضرت آدم گفت: «نام او را ديدم كه در كنار نام تو نوشته شده است؛ به همين دليل فهميدم كه او نزد تو محبوبترين آفريدههاست». خداوند فرمود: «[درست گفتى] او محبوبترين است. حال كه به او متوسل شدى، تو را بخشيدم».
منصور عباسى از امام مالك پرسيد: «رو به قبله بايستم و دعا كنم يا رو به پيامبر(ص)؟» مالك در پاسخ گفت: «چرا از پيامبر(ص) روى بگردانى؟ ايشان واسطه تو [براى روى آوردن] به سوى خداست و واسطه آدم نزد خداوند بوده است».
سخن امام مالك به حديثى اشاره دارد كه در بالا نقل شد. مفسران در تفسير آيه وَ كٰانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا ؛ «و از ديرباز [در